Centrale nawiewno-wywiewne z odzyskiem ciepła
Dobór central z wymiennikiem krzyżowym, przeciwprądowym, obrotowym lub układem glikolowym, z nagrzewnicami, chłodnicami, filtracją i automatyką.
Usługa
Projektowanie wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła
Projektujemy instalacje wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła: od bilansu powietrza i doboru central, przez trasy kanałów i zabezpieczenia przeciwpożarowe, po regulację i automatykę. Dla obiektów medycznych, badawczych, przemysłowych, biurowych i mieszkalnych w całej Polsce.
Stan wiedzy i przepisów:
Wentylacja, która spełnia wymagania i nie generuje zbędnych kosztów
Co obejmuje projekt wentylacji mechanicznej?
Projekt wentylacji mechanicznej określa, ile powietrza trzeba dostarczyć i usunąć z każdego pomieszczenia, jak je uzdatnić (filtracja, odzysk ciepła, grzanie, chłodzenie, nawilżanie) i jaką drogą je rozprowadzić. Od tych decyzji zależą jakość powietrza, komfort akustyczny, zużycie energii i miejsce, które instalacja zajmie w budynku.
Strumienie powietrza wyznaczamy z wymagań higienicznych, technologicznych i bilansu zysków ciepła, a nie z jednego wskaźnika na metr kwadratowy. Centrale dobieramy z odzyskiem ciepła o sprawności spełniającej wymagania rozporządzenia Komisji (UE) nr 1253/2014, a sieć kanałów projektujemy tak, by ograniczyć spręż wentylatorów i hałas.
- Zakres
- Wentylacja ogólna, technologiczna, oddymianie
- Etapy
- Koncepcja, PB / PT, PW, nadzór autorski
- Odzysk ciepła
- Wymienniki krzyżowe, przeciwprądowe, obrotowe, glikolowe
- Czas realizacji
- Zwykle 2–6 tygodni
Zmiany w przepisach
Zapowiedziane zmiany, które warto uwzględnić w projekcie
Stan na 12 października 2026 r. Pozycje oznaczone jako „projekt” nie obowiązują i mogą się jeszcze zmienić.
-
Projekt przepisów · po ogłoszeniu nowych WT; do marca 2028 r. inwestor może, po złożeniu oświadczenia (art. 102a PB), stosować dotychczasowe przepisy
Projekt WT: odzysk ciepła od 250 m³/h zamiast od 500 m³/h
Projekt nowych warunków technicznych (§ 150 ust. 1) wymaga odzysku ciepła w wentylacji mechanicznej ogólnej nawiewno-wywiewnej i klimatyzacji komfortowej o wydajności co najmniej 250 m³/h, ze sprawnością temperaturową co najmniej 73% (rekuperatory, rurki ciepła, regeneratory obrotowe) lub 68% (urządzenia z czynnikiem pośrednim). W WT 2002 (§ 151 ust. 1), stosowanych w okresie przejściowym po złożeniu oświadczenia z art. 102a Prawa budowlanego, próg wynosi 500 m³/h, a sprawność co najmniej 50% lub dopuszczalna jest recyrkulacja. Projekt przewiduje wyjątek dla instalacji używanych krócej niż 1000 godzin w roku.
Źródło: Projekt rozporządzenia z 6.08.2026, skierowany do notyfikacji (RCL nr 12412604, 10.08.2026)
-
Przepis przyjęty · Marzec 2028 r.
Koniec okresu przejściowego dla warunków technicznych
Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt może być sporządzony według warunków technicznych obowiązujących do 19 września 2026 r., jeżeli inwestor złoży oświadczenie (art. 102a Prawa budowlanego). Okres kończy się w marcu 2028 r.; wniosek lub zgłoszenie trzeba złożyć przed jego upływem.
Co projektujemy
Wentylacja hal i obiektów przemysłowych
Wentylacja ogólna i miejscowa, wyciągi technologiczne, kompensacja powietrza, ogrzewanie powietrzne i destratyfikacja.
Wentylacja szpitali i laboratoriów
Kaskady ciśnień między strefami, filtracja wielostopniowa, wyciągi spod dygestoriów i z pomieszczeń o podwyższonym ryzyku.
Wentylacja garaży
Wentylacja mechaniczna garaży podziemnych z regulacją od detekcji gazów i rozwiązaniami wspólnymi z systemem oddymiania.
Oddymianie i zabezpieczenia ppoż.
Instalacje oddymiania i napowietrzania, różnicowanie ciśnień klatek schodowych, klapy przeciwpożarowe na przejściach przez oddzielenia.
Rekuperacja w budynkach mieszkalnych
Wentylacja z odzyskiem ciepła w budynkach wielorodzinnych i jednorodzinnych: indywidualne lub centralne centrale, rozdział powietrza, wyciszenie.
Co zawiera dokumentacja
Dokumentację przygotowujemy w zakresie i formie wymaganej na danym etapie — do pozwolenia na budowę, przetargu albo montażu.
- opis techniczny z założeniami projektowymi i parametrami instalacji
- bilans powietrza dla każdego pomieszczenia i strefy
- obliczenia zysków ciepła i obciążenia chłodniczego tam, gdzie wentylacja chłodzi lub grzeje
- dobór central wentylacyjnych z kartami doborowymi
- rzuty instalacji z wymiarami kanałów i elementów rozdziału powietrza
- schematy ideowe i schemat automatyki (wytyczne sterowania)
- obliczenia akustyczne i dobór tłumików
- wytyczne branżowe dla konstrukcji, elektryki i architektury
- zestawienie materiałów i urządzeń
Na co zwracamy uwagę w projekcie wentylacji
Najdroższe błędy w wentylacji to te, które wychodzą dopiero na budowie lub po oddaniu obiektu. Dlatego te kwestie rozstrzygamy na etapie projektu.
Miejsce na urządzenia i piony
Wymiary central, czerpni, wyrzutni i szachtów ustalamy z architektem na etapie koncepcji. Późne dokładanie kanałów kończy się obniżonymi sufitami albo przebudową konstrukcji.
Spręż i zużycie energii wentylatorów
Prędkości w kanałach i opory elementów dobieramy pod niski spręż dyspozycyjny. Mniejsze opory to mniejszy pobór mocy wentylatorów przez cały okres eksploatacji.
Akustyka
Poziom dźwięku od instalacji sprawdzamy w pomieszczeniach względem wartości dopuszczalnych według PN-B-02151-2. Tłumiki, prędkości i lokalizację central dobieramy, zanim powstaną rysunki wykonawcze.
Strefowanie i regulacja
Wydzielamy strefy o różnym czasie pracy i obciążeniu, a tam, gdzie to opłacalne, stosujemy regulację zmiennego przepływu (VAV) od obecności, CO₂ lub temperatury.
Przejścia przez oddzielenia pożarowe
Klapy przeciwpożarowe i obudowy kanałów projektujemy razem z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, z uwzględnieniem dostępu serwisowego.
Serwis i eksploatacja
Projekt uwzględnia otwory rewizyjne do czyszczenia kanałów, dostęp do filtrów i wymienników oraz miejsce na wymianę wentylatorów.
Normy i przepisy
Najważniejsze dokumenty dla zakresu „Wentylacja i rekuperacja”, według stanu na dzień aktualizacji strony.
-
Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT)
Wymagania budowlane, przeciwpożarowe, higieniczne i energetyczne. WT z 2002 r. uznane za uchylone od 21.09.2026; przez 18 miesięcy od 20.09.2026 projekt można sporządzić według nich po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego).
-
PN-EN 16798-1
Parametry środowiska wewnętrznego: jakość powietrza, komfort cieplny, kategorie środowiska
-
PN-EN 16798-3
Wentylacja budynków niemieszkalnych — wymagania dla systemów wentylacji i klimatyzacji
-
PN-B-03430:1983/Az3:2000
Wentylacja w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Norma wycofana przez PKN, stosowana w zakresie przywołanym w WT z 2002 r.
-
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1253/2014
Ekoprojekt central wentylacyjnych: obowiązkowy odzysk ciepła i obejście wymiennika w dwukierunkowych centralach niemieszkalnych (NRVU), limity mocy wentylatorów (SFPint)
-
PN-EN 12101-13
Systemy różnicowania ciśnień: projektowanie i metody obliczeniowe, instalowanie, badania i konserwacja (w tym zakresie zastąpiła PN-EN 12101-6:2007)
-
PN-B-02151-2
Akustyka budowlana: wymagania dotyczące dopuszczalnego poziomu dźwięku w pomieszczeniach
Typy obiektów
Wentylację projektujemy dla obiektów o bardzo różnych wymaganiach — od mieszkań po pomieszczenia czyste.
- Szpitale i obiekty medyczne
- Laboratoria i obiekty badawcze
- Hale przemysłowe, produkcyjne i magazynowe
- Biurowce, hotele i obiekty handlowe
- Budynki mieszkalne wielorodzinne
- Szkoły, urzędy i obiekty użyteczności publicznej
Przykłady z naszej praktyki
- SP ZOZ w Brzesku — oddział infekcyjny — modernizacja na potrzeby oddziału infekcyjnego przeznaczonego do hospitalizacji osób z podejrzeniem zakażenia SARS-CoV-2
- Mazowieckie Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy — przebudowa i rozbudowa skrzydła zachodniego, budynku centralnego oraz pawilonu C
- Instytut Chemii Fizycznej PAN — hala technologiczna — przebudowa z nadbudową budynku nowej hali technologicznej
- Budynek wielorodzinny z garażem podziemnym, ul. Żbikowska — projekt instalacji sanitarnych
FAQ
Pytania o projekt wentylacji
Czy odzysk ciepła w wentylacji jest obowiązkowy?
Dla większości central nawiewno-wywiewnych tak. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1253/2014 wymaga odzysku ciepła w dwukierunkowych centralach niemieszkalnych (NRVU) od 2016 r., a od 1 stycznia 2018 r. sprawności temperaturowej co najmniej 73% (68% dla układów z czynnikiem pośrednim, np. glikolowych) oraz obejścia (bypass) wymiennika. NRVU to co do zasady centrale o wydajności powyżej 250 m³/h, z wyjątkiem urządzeń 250–1000 m³/h zadeklarowanych przez producenta jako wyłącznie mieszkaniowe. Rozporządzenie przewiduje wyłączenia, m.in. dla urządzeń przeznaczonych wyłącznie do pracy w atmosferze wybuchowej albo w środowisku toksycznym, silnie korozyjnym lub palnym. Niezależnie od tego WT z 2002 r. (§ 151), stosowane w projektach prowadzonych na podstawie art. 102a Prawa budowlanego, wymagają w instalacjach nawiewno-wywiewnych o wydajności 500 m³/h i więcej, także w budynkach mieszkalnych, odzysku ciepła o sprawności temperaturowej co najmniej 50% albo recyrkulacji, gdy jest dopuszczalna. Projekt nowych warunków technicznych (§ 150, stan na 12.10.2026 r., jeszcze nieobowiązujący) obniża ten próg do 250 m³/h i podnosi wymaganą sprawność do 73% (68% dla urządzeń z czynnikiem pośrednim). W centralach mieszkaniowych (RVU, w tym zadeklarowanych jako mieszkaniowe do 1000 m³/h) rozporządzenie nie nakazuje wprost odzysku ciepła, ale wpływa on na klasę energetyczną urządzenia.
Ile kosztuje projekt wentylacji mechanicznej?
Cena zależy od kubatury, liczby stref, rodzaju obiektu (biuro, szpital, hala) i etapu dokumentacji. Wycenę przygotowujemy bezpłatnie na podstawie rzutów i opisu zakresu.
Czym różni się projekt budowlany od wykonawczego w branży wentylacyjnej?
Branża instalacyjna w projekcie budowlanym (w części architektoniczno-budowlanej i projekcie technicznym) pokazuje przyjęte rozwiązania, bilanse i lokalizację urządzeń. Projekt wykonawczy uszczegóławia je do poziomu montażu: wymiary wszystkich kanałów, elementy regulacyjne, tłumiki, klapy, zestawienia materiałów i wytyczne dla automatyki.
Czy projektujecie wentylację w budynkach istniejących?
Tak. Projektujemy modernizacje wentylacji w czynnych obiektach, m.in. w szpitalach i obiektach badawczych. Zaczynamy od inwentaryzacji istniejących instalacji, pomiaru dostępnych przestrzeni i oceny, które urządzenia można zachować.
Jakie dane są potrzebne do projektu wentylacji?
Rzuty i przekroje budynku, przeznaczenie pomieszczeń i liczba osób, wymagania technologiczne (np. wyciągi, dygestoria, urządzenia wydzielające ciepło), a w budynkach istniejących — informacje o obecnych instalacjach. Brakujące założenia uzgadniamy z inwestorem na etapie koncepcji.
Wiedza
Artykuły powiązane
-
Projekt budowlany, techniczny i wykonawczy instalacji — czym się różnią
Od 19 września 2020 r. projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i projektu technicznego. Do urzędu z wnioskiem o pozwolenie na budowę trafiają dwie pierwsze części, a projekt techniczny inwestor musi mieć przed rozpoczęciem robót. Projekt wykonawczy wchodzi w skład dokumentacji projektowej w zamówieniach publicznych na roboty budowlane, a w inwestycjach prywatnych jego zakres ustala umowa.
-
Warunki techniczne po 20 września 2026 r. — jak projektować instalacje w okresie przejściowym
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 2002 r. ma od 21 września 2026 r. status „uznany za uchylony”, a nowe warunki techniczne dla budynków do 12 października 2026 r. nie zostały ogłoszone. Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. inwestor może, po złożeniu oświadczenia, prowadzić projekt według dotychczasowych przepisów (art. 102a Prawa budowlanego). Wyjaśniamy, co to oznacza dla projektów instalacji HVAC i sanitarnych.
Zapytanie ofertowe
Opisz inwestycję — przygotujemy wycenę projektu.
Wystarczy rzut lub koncepcja architektoniczna, lokalizacja obiektu i oczekiwany zakres opracowania (projekt budowlany z projektem technicznym, projekt wykonawczy, nadzór autorski). Wycena jest bezpłatna.