Typ obiektu
Projektujemy wentylację, ogrzewanie, pompy ciepła, instalacje wod-kan i ppoż. dla szkół, przedszkoli, urzędów i innych budynków użyteczności publicznej. Dokumentację przygotowujemy w formie wymaganej w zamówieniach publicznych, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie dokumentacji projektowej i PFU (Dz.U. 2021 poz. 2454).
Stan wiedzy i przepisów:
Instalacje w szkole, przedszkolu czy urzędzie muszą obsłużyć gęsto zajęte sale, zmieścić się w budżecie publicznym i przez lata pracować pod opieką zarządcy z ograniczonym zespołem technicznym. Sala lekcyjna potrzebuje dużo świeżego powietrza w krótkim czasie, a budynek stoi pusty w nocy, w weekendy i w wakacje. Dlatego regulacja według rzeczywistego obłożenia ma tu szczególne znaczenie.
Projektujemy dla inwestorów publicznych, a zakres dokumentacji dostosowujemy do trybu zamówienia: zamówienie na wykonanie robót opisuje się dokumentacją projektową, zwykle z projektem wykonawczym, oraz specyfikacjami technicznymi wykonania i odbioru robót, a w formule „zaprojektuj i wybuduj” zamawiający opisuje wymagania w programie funkcjonalno-użytkowym.
Zmiany w przepisach
Stan na 12 października 2026 r. Pozycje oznaczone jako „projekt” nie obowiązują i mogą się jeszcze zmienić.
Projekt przepisów · po ogłoszeniu nowych WT; do marca 2028 r. inwestor może, po złożeniu oświadczenia (art. 102a PB), stosować dotychczasowe przepisy
Projekt nowych warunków technicznych (§ 150 ust. 1) wymaga odzysku ciepła w wentylacji mechanicznej ogólnej nawiewno-wywiewnej i klimatyzacji komfortowej o wydajności co najmniej 250 m³/h, ze sprawnością temperaturową co najmniej 73% (rekuperatory, rurki ciepła, regeneratory obrotowe) lub 68% (urządzenia z czynnikiem pośrednim). W WT 2002 (§ 151 ust. 1), stosowanych w okresie przejściowym po złożeniu oświadczenia z art. 102a Prawa budowlanego, próg wynosi 500 m³/h, a sprawność co najmniej 50% lub dopuszczalna jest recyrkulacja. Projekt przewiduje wyjątek dla instalacji używanych krócej niż 1000 godzin w roku.
Źródło: Projekt rozporządzenia z 6.08.2026, skierowany do notyfikacji (RCL nr 12412604, 10.08.2026)
Projekt przepisów · po ogłoszeniu nowych WT; do marca 2028 r. inwestor może, po złożeniu oświadczenia (art. 102a PB), stosować dotychczasowe przepisy
Projekt nowych warunków technicznych (§ 138) wprowadza wymóg: „Zewnętrzną część instalacji pompy ciepła sytuuje się w odległości niemniejszej niż 3 m od granicy działki budowlanej”. WT 2002 nie zawierały takiego przepisu.
Źródło: Projekt rozporządzenia z 6.08.2026, skierowany do notyfikacji (RCL nr 12412604, 10.08.2026)
Przepis przyjęty · Marzec 2028 r.
Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt może być sporządzony według warunków technicznych obowiązujących do 19 września 2026 r., jeżeli inwestor złoży oświadczenie (art. 102a Prawa budowlanego). Okres kończy się w marcu 2028 r.; wniosek lub zgłoszenie trzeba złożyć przed jego upływem.
Przepis przyjęty · 1 stycznia 2027 r.
Rozporządzenie (UE) 2024/573 zakazuje od 1.01.2027 r. wprowadzania do obrotu m.in.: pomp ciepła powietrze–woda typu split do 12 kW oraz samodzielnych (monoblokowych) pomp ciepła do 50 kW z czynnikiem o GWP ≥ 150, a także agregatów wody lodowej powyżej 12 kW z czynnikiem o GWP ≥ 750 — z wyjątkiem przypadków wymaganych względami bezpieczeństwa (dla urządzeń samodzielnych obowiązuje wtedy limit GWP 750). Zakazy nie dotyczą eksploatacji urządzeń już zamontowanych.
Przepis przyjęty · 1 stycznia 2029 r.
Od 1.01.2029 r. nie wolno wprowadzać do obrotu systemów split powietrze–powietrze do 12 kW z czynnikiem o GWP ≥ 150 ani systemów split powyżej 12 kW (w tym VRF) z czynnikiem o GWP ≥ 750, czyli m.in. nowych systemów na R410A. Dla systemów powyżej 12 kW próg GWP ≥ 150 obowiązuje od 1.01.2033 r. Obowiązuje wyjątek dotyczący względów bezpieczeństwa.
Dyrektywa UE — czeka na wdrożenie w Polsce · 1 stycznia 2028 r. / 1 stycznia 2030 r. (po wdrożeniu w Polsce)
Dyrektywa (UE) 2024/1275 przewiduje, że nowe budynki będące własnością instytucji publicznych mają być bezemisyjne od 1.01.2028 r., a wszystkie nowe budynki od 1.01.2030 r. Termin transpozycji minął 29.05.2026 r.; według stanu na październik 2026 r. w Polsce nie ogłoszono przepisów wdrażających te wymagania.
Źródło: Dyrektywa (UE) 2024/1275, art. 7
Stężenie CO₂ w sali lekcyjnej przy zamkniętych oknach szybko rośnie i pogarsza koncentrację uczniów. Strumień powietrza wyznaczamy z liczby osób i przyjętej kategorii jakości środowiska według PN-EN 16798-1, a wentylację w salach regulujemy czujnikami CO₂, aby w pustych salach ograniczać przepływ.
W salach dla małych dzieci ważne są niskie prędkości powietrza w strefie przebywania i ochrona przed oparzeniem. Temperaturę wody w punktach poboru ograniczamy zaworami termostatycznymi, a grzejniki osłaniamy lub zastępujemy ogrzewaniem podłogowym. Kuchnie i zmywalnie projektujemy z uwzględnieniem wymagań sanitarnych dla żywienia zbiorowego.
Sale gimnastyczne i aule mają dużą kubaturę i obłożenie zmienne w ciągu dnia. Obsługujemy je oddzielnymi centralami z odzyskiem ciepła, które pracują tylko w godzinach zajęć, z rozdziałem powietrza dobranym do wysokości sali i niskiego poziomu hałasu.
W urzędach wydzielamy strefy o różnym czasie pracy i obciążeniu: sale obsługi klientów, pokoje biurowe, sale obrad i archiwa. Archiwa wymagają stabilnej temperatury i wilgotności, a serwerownie chłodzenia niezależnego od instalacji biurowej.
Budynek publiczny utrzymuje się z budżetu przez dziesięciolecia, dlatego warianty porównujemy w kosztach inwestycji i eksploatacji: źródło ciepła (sieć ciepłownicza, pompa ciepła, kocioł gazowy), odzysk ciepła i automatykę. Uwzględniamy też wymagania programów dofinansowania, jeśli inwestor z nich korzysta.
Zakres i formę projektu wykonawczego, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót oraz programu funkcjonalno-użytkowego określa rozporządzenie Dz.U. 2021 poz. 2454. Urządzenia opisujemy parametrami technicznymi, a nie nazwami producentów, tak aby dokumentacja nadawała się do postępowania prowadzonego według Prawa zamówień publicznych.
Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT)
Wymagania budowlane, przeciwpożarowe, higieniczne i energetyczne. WT z 2002 r. uznane za uchylone od 21.09.2026; przez 18 miesięcy od 20.09.2026 projekt można sporządzić według nich po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego).
Rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego (Dz.U. 2021 poz. 2454)
Zawartość projektu wykonawczego, specyfikacji technicznych i PFU w zamówieniach publicznych
Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 822 ze zm.)
Wymagania dla instalacji przeciwpożarowych, m.in. hydrantów wewnętrznych
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1253/2014
Ekoprojekt central wentylacyjnych: obowiązkowy odzysk ciepła i obejście wymiennika w dwukierunkowych centralach niemieszkalnych (NRVU), limity mocy wentylatorów (SFPint)
PN-EN 16798-1
Parametry środowiska wewnętrznego: jakość powietrza, komfort cieplny, kategorie środowiska
PN-B-03430:1983/Az3:2000
Wentylacja w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Norma wycofana przez PKN, stosowana w zakresie przywołanym w WT z 2002 r.
FAQ
Projekt wykonawczy uszczegóławia projekt budowlany do poziomu potrzebnego wykonawcy do wyceny i montażu instalacji. Program funkcjonalno-użytkowy opisuje wymagania zamawiającego bez gotowego projektu i służy do przetargu w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Zakres obu dokumentów określa rozporządzenie Dz.U. 2021 poz. 2454.
Wentylacja grawitacyjna i przewietrzanie przez okna zwykle nie nadążają za liczbą uczniów w sali. Skuteczna jest wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, centralna lub z urządzeniami dla pojedynczych sal, regulowana czujnikami CO₂. Wybór układu zależy od tego, czy budynek ma miejsce na centrale i kanały.
Dyrektywa (UE) 2024/1275 przewiduje, że nowe budynki będące własnością instytucji publicznych mają być bezemisyjne od 1.01.2028 r., a wszystkie nowe budynki od 1.01.2030 r. Termin jej wdrożenia minął 29.05.2026 r., ale w Polsce nie ogłoszono jeszcze przepisów wdrażających te wymagania (stan na październik 2026). Budynek bezemisyjny nie może wytwarzać na miejscu emisji CO₂ z paliw kopalnych, dlatego przy inwestycjach z odległym terminem oddania warto już teraz rozważyć źródła ciepła bez spalania paliw kopalnych na miejscu.
Tak. Projekt dzielimy na etapy, które można wykonać w czasie ferii i wakacji, a prace w trakcie roku szkolnego ograniczamy do stref, które da się wyłączyć z użytkowania. Zaczynamy od inwentaryzacji istniejących instalacji.
Typowy projekt zajmuje 2–6 tygodni, zależnie od wielkości obiektu i zakresu branż. Harmonogram dostosowujemy do terminów naboru wniosków o dofinansowanie lub planowanego postępowania. Wycena jest bezpłatna.
Wiedza
Rozporządzenie (UE) 2024/573 zakazuje wprowadzania do obrotu kolejnych grup urządzeń z fluorowanymi czynnikami: pomp ciepła split powietrze–woda oraz samodzielnych (monoblokowych) pomp ciepła do 12 kW z czynnikiem o GWP co najmniej 150 od 2027 r., a systemów split powyżej 12 kW, w tym VRF, z GWP co najmniej 750 od 2029 r. i z GWP co najmniej 150 od 2033 r. Zakazy nie dotyczą eksploatacji istniejących instalacji. Obowiązujący od 2026 r. zakaz serwisowania czynnikami o GWP co najmniej 2500 nie obejmuje R410A ani R32.
Od 19 września 2020 r. projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i projektu technicznego. Do urzędu z wnioskiem o pozwolenie na budowę trafiają dwie pierwsze części, a projekt techniczny inwestor musi mieć przed rozpoczęciem robót. Projekt wykonawczy wchodzi w skład dokumentacji projektowej w zamówieniach publicznych na roboty budowlane, a w inwestycjach prywatnych jego zakres ustala umowa.
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 2002 r. ma od 21 września 2026 r. status „uznany za uchylony”, a nowe warunki techniczne dla budynków do 12 października 2026 r. nie zostały ogłoszone. Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. inwestor może, po złożeniu oświadczenia, prowadzić projekt według dotychczasowych przepisów (art. 102a Prawa budowlanego). Wyjaśniamy, co to oznacza dla projektów instalacji HVAC i sanitarnych.
Zapytanie ofertowe
Wystarczy rzut lub koncepcja architektoniczna, lokalizacja obiektu i oczekiwany zakres opracowania (projekt budowlany z projektem technicznym, projekt wykonawczy, nadzór autorski). Wycena jest bezpłatna.