Typ obiektu
Projektujemy wentylację, klimatyzację, ogrzewanie, instalacje wod-kan i gazy medyczne dla szpitali, klinik i przychodni zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia (t.j. Dz.U. 2022 poz. 402). Projektujemy też modernizacje czynnych oddziałów, w których projekt musi uwzględnić etapy robót i ciągłość pracy szpitala.
Stan wiedzy i przepisów:
W obiekcie medycznym instalacje są częścią procesu leczenia. Wentylacja ogranicza przenoszenie zakażeń między strefami, gazy medyczne zasilają aparaturę podtrzymującą życie, a instalacja ciepłej wody musi ograniczać rozwój bakterii Legionella. Dlatego projekt zaczynamy od wymagań technologii medycznej: przeznaczenia pomieszczeń, relacji ciśnień między nimi, liczby stanowisk i punktów poboru gazów.
Przykładowo projektowaliśmy modernizację SP ZOZ w Brzesku na potrzeby oddziału infekcyjnego, modernizację oddziału neurologii w Szpitalu Dziecięcym przy ul. Niekłańskiej w Warszawie oraz instalacje wentylacji i klimatyzacji w przebudowie i rozbudowie Mazowieckiego Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku. W takich obiektach projekt obejmuje także kolejność robót, przełączenia i instalacje tymczasowe, aby sąsiednie oddziały mogły pracować bez przerw.
Zmiany w przepisach
Stan na 12 października 2026 r. Pozycje oznaczone jako „projekt” nie obowiązują i mogą się jeszcze zmienić.
Projekt przepisów · po ogłoszeniu nowych WT; do marca 2028 r. inwestor może, po złożeniu oświadczenia (art. 102a PB), stosować dotychczasowe przepisy
Projekt nowych warunków technicznych (§ 150 ust. 1) wymaga odzysku ciepła w wentylacji mechanicznej ogólnej nawiewno-wywiewnej i klimatyzacji komfortowej o wydajności co najmniej 250 m³/h, ze sprawnością temperaturową co najmniej 73% (rekuperatory, rurki ciepła, regeneratory obrotowe) lub 68% (urządzenia z czynnikiem pośrednim). W WT 2002 (§ 151 ust. 1), stosowanych w okresie przejściowym po złożeniu oświadczenia z art. 102a Prawa budowlanego, próg wynosi 500 m³/h, a sprawność co najmniej 50% lub dopuszczalna jest recyrkulacja. Projekt przewiduje wyjątek dla instalacji używanych krócej niż 1000 godzin w roku.
Źródło: Projekt rozporządzenia z 6.08.2026, skierowany do notyfikacji (RCL nr 12412604, 10.08.2026)
Przepis przyjęty · Marzec 2028 r.
Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt może być sporządzony według warunków technicznych obowiązujących do 19 września 2026 r., jeżeli inwestor złoży oświadczenie (art. 102a Prawa budowlanego). Okres kończy się w marcu 2028 r.; wniosek lub zgłoszenie trzeba złożyć przed jego upływem.
Pomieszczenia czyste, takie jak sale operacyjne i sale dla pacjentów z obniżoną odpornością, utrzymujemy w nadciśnieniu względem otoczenia, a pomieszczenia brudne i zakaźne w podciśnieniu. Różnice ciśnień zapewniamy bilansem nawiewu i wywiewu z regulatorami przepływu. Kierunek przepływu powietrza opisujemy w projekcie dla każdego pomieszczenia.
Stosujemy filtrację wielostopniową: filtry wstępne i dokładne w centrali oraz filtry HEPA na nawiewie końcowym tam, gdzie wymaga tego przeznaczenie pomieszczenia. Projekt przewiduje dostęp do filtrów i pomiar ich oporów, ponieważ zabrudzony filtr zmienia bilans powietrza całej strefy.
Nad polem operacyjnym projektujemy sufit nawiewny o przepływie wyporowym niskoturbulentnym (TAV, potocznie nazywanym laminarnym), który wypiera zanieczyszczenia z pola operacyjnego i znad stołów z instrumentarium. Nawiew w salach, w których podtlenek azotu stosuje się do znieczulenia, rozmieszczamy tak, by powietrze nie płynęło od strony głowy pacjenta przez pole operacyjne (§ 39 rozporządzenia). Temperaturę, wilgotność i ilość powietrza uzgadniamy z technologiem medycznym, a wentylację bloku operacyjnego wydzielamy jako odrębny układ.
Izolatki dla pacjentów zakaźnych projektujemy ze śluzą umywalkowo-fartuchową i wentylacją wymuszoną, która utrzymuje w izolatce ciśnienie niższe niż na korytarzu i w śluzie (§ 21 ust. 3 rozporządzenia), oraz z wyrzutem powietrza z dala od czerpni, a filtrację HEPA na wywiewie stosujemy zgodnie z wymaganiami technologii. Sale dla pacjentów z obniżoną odpornością (np. po przeszczepach) projektuje się odwrotnie: z nadciśnieniem i filtracją HEPA na nawiewie. Ich klasyfikację i układ ciśnień uzgadniamy z technologiem medycznym, bo rozporządzenie wymaga, aby izolatka pracowała w podciśnieniu.
Projektujemy instalacje tlenu, powietrza medycznego, próżni i podtlenku azotu: źródła zasilania z rezerwą, rurociągi, strefowe skrzynki zaworowe, punkty poboru i sygnalizację alarmową według PN-EN ISO 7396-1. Liczbę i rodzaj punktów poboru ustalamy z technologiem medycznym dla każdego stanowiska.
Przebudowę w działającym szpitalu dzielimy na etapy, które pozwalają odciąć tylko modernizowaną część. Przed projektem inwentaryzujemy istniejące piony, centrale i sieci gazów medycznych, a w dokumentacji wskazujemy miejsca przełączeń, instalacje tymczasowe i kolejność robót.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (t.j. Dz.U. 2022 poz. 402)
Wymagania dla pomieszczeń, wentylacji i instalacji w podmiotach leczniczych
Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT)
Wymagania budowlane, przeciwpożarowe, higieniczne i energetyczne. WT z 2002 r. uznane za uchylone od 21.09.2026; przez 18 miesięcy od 20.09.2026 projekt można sporządzić według nich po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego).
Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (t.j. Dz.U. 2023 poz. 822 ze zm.)
Wymagania dla instalacji przeciwpożarowych, m.in. hydrantów wewnętrznych
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1253/2014
Ekoprojekt central wentylacyjnych: obowiązkowy odzysk ciepła i obejście wymiennika w dwukierunkowych centralach niemieszkalnych (NRVU), limity mocy wentylatorów (SFPint)
PN-EN ISO 7396-1
Rurociągi do medycznych gazów sprężonych i próżni
PN-EN 16798-3
Wentylacja budynków niemieszkalnych: wymagania dla systemów wentylacji i klimatyzacji
FAQ
Podstawą jest rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (t.j. Dz.U. 2022 poz. 402), a obok niego warunki techniczne dla budynków, przepisy przeciwpożarowe i normy, m.in. PN-EN ISO 7396-1 dla gazów medycznych. Szczegółowe parametry poszczególnych pomieszczeń uzgadniamy z technologiem medycznym i inwestorem.
Tak, jeśli projekt od początku to przewiduje. Dzielimy roboty na etapy, wskazujemy miejsca odcięć i przełączeń oraz instalacje tymczasowe, które zasilają pracujące oddziały.
Tak. Gazy medyczne, wentylację, klimatyzację i instalacje wod-kan projektujemy w jednym biurze. Ułatwia to koordynację tras w sufitach podwieszanych i kolumn zasilających przy łóżkach oraz ogranicza kolizje na budowie.
Rzuty i przekroje, projekt technologii medycznej z przeznaczeniem pomieszczeń, lista aparatury i stanowisk, wymagania dla stref czystych i izolatek, a w budynkach istniejących informacje o obecnych instalacjach i źródłach zasilania. Brakujące założenia ustalamy z inwestorem i technologiem na etapie koncepcji.
Typowy projekt zajmuje 2–6 tygodni, a duże przebudowy szpitali z wieloma etapami mogą wymagać więcej czasu. Termin ustalamy przed podpisaniem umowy, a wycenę przygotowujemy bezpłatnie.
Wiedza
Rozporządzenie (UE) 2024/573 zakazuje wprowadzania do obrotu kolejnych grup urządzeń z fluorowanymi czynnikami: pomp ciepła split powietrze–woda oraz samodzielnych (monoblokowych) pomp ciepła do 12 kW z czynnikiem o GWP co najmniej 150 od 2027 r., a systemów split powyżej 12 kW, w tym VRF, z GWP co najmniej 750 od 2029 r. i z GWP co najmniej 150 od 2033 r. Zakazy nie dotyczą eksploatacji istniejących instalacji. Obowiązujący od 2026 r. zakaz serwisowania czynnikami o GWP co najmniej 2500 nie obejmuje R410A ani R32.
Od 19 września 2020 r. projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i projektu technicznego. Do urzędu z wnioskiem o pozwolenie na budowę trafiają dwie pierwsze części, a projekt techniczny inwestor musi mieć przed rozpoczęciem robót. Projekt wykonawczy wchodzi w skład dokumentacji projektowej w zamówieniach publicznych na roboty budowlane, a w inwestycjach prywatnych jego zakres ustala umowa.
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 2002 r. ma od 21 września 2026 r. status „uznany za uchylony”, a nowe warunki techniczne dla budynków do 12 października 2026 r. nie zostały ogłoszone. Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. inwestor może, po złożeniu oświadczenia, prowadzić projekt według dotychczasowych przepisów (art. 102a Prawa budowlanego). Wyjaśniamy, co to oznacza dla projektów instalacji HVAC i sanitarnych.
Zapytanie ofertowe
Wystarczy rzut lub koncepcja architektoniczna, lokalizacja obiektu i oczekiwany zakres opracowania (projekt budowlany z projektem technicznym, projekt wykonawczy, nadzór autorski). Wycena jest bezpłatna.