Tlen medyczny
Zasilanie ze zbiornika ciekłego tlenu z parownicami i z rozprężalni butlowych jako źródeł wtórnych i rezerwowych, sieć rozprowadzająca dobrana do szczytowych poborów, w tym przy tlenoterapii wysokoprzepływowej.
Usługa
Projektowanie instalacji gazów medycznych
Projektujemy rurociągowe instalacje gazów medycznych dla szpitali, klinik i przychodni: tlen, powietrze medyczne, próżnię, podtlenek azotu i odprowadzanie gazów anestetycznych. Projekt obejmuje źródła zasilania, sieć przewodów, strefowe skrzynki zaworowo-kontrolne, punkty poboru i sygnalizację alarmową, także przy modernizacji oddziałów, które pracują w trakcie robót.
Stan wiedzy i przepisów:
Od źródła gazu do punktu poboru przy łóżku pacjenta
Co obejmuje projekt instalacji gazów medycznych?
Instalacja gazów medycznych dostarcza gazy, od których zależy terapia i bezpieczeństwo pacjenta, dlatego jej projekt zaczyna się od ciągłości zasilania. Źródła, sieć i armaturę projektujemy tak, aby awaria jednego elementu albo prace na jednym oddziale nie odcięły gazu pozostałym strefom szpitala.
Podstawą projektu jest norma PN-EN ISO 7396-1, która obejmuje rurociągowe systemy sprężonych gazów medycznych i próżni: źródła zasilania, sieć rozprowadzającą, układy sterowania, monitorowanie i sygnalizację alarmową oraz niezamienność elementów instalacji różnych gazów. Odprowadzanie gazów anestetycznych projektujemy według PN-EN ISO 7396-2, a wentylację pomieszczeń, w których podtlenek azotu stosuje się do znieczulenia, koordynujemy z wymaganiami rozporządzenia Ministra Zdrowia.
- Gazy
- Tlen, powietrze medyczne, próżnia, podtlenek azotu, AGSS
- Norma
- PN-EN ISO 7396-1 i 7396-2
- Obiekty
- Szpitale, kliniki, przychodnie, modernizacje czynnych oddziałów
- Czas realizacji
- Zwykle 2–6 tygodni
Zmiany w przepisach
Zapowiedziane zmiany, które warto uwzględnić w projekcie
Stan na 12 października 2026 r. Pozycje oznaczone jako „projekt” nie obowiązują i mogą się jeszcze zmienić.
-
Przepis przyjęty · Marzec 2028 r.
Koniec okresu przejściowego dla warunków technicznych
Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt może być sporządzony według warunków technicznych obowiązujących do 19 września 2026 r., jeżeli inwestor złoży oświadczenie (art. 102a Prawa budowlanego). Okres kończy się w marcu 2028 r.; wniosek lub zgłoszenie trzeba złożyć przed jego upływem.
Co projektujemy
Powietrze medyczne
Sprężarkownia z osuszaniem i filtracją, stacje redukcyjne, sieć powietrza do oddychania oraz, gdy wymaga tego blok operacyjny, powietrza do napędu narzędzi chirurgicznych o wyższym ciśnieniu.
Próżnia medyczna
Pompownia próżni z zespołem pomp, filtrami bakteryjnymi i zbiornikiem, sieć do punktów ssania oraz wyrzut powietrza poza budynek, z dala od czerpni wentylacyjnych i okien.
Podtlenek azotu i odprowadzanie gazów anestetycznych
Zasilanie podtlenkiem azotu z rozprężalni butlowych oraz systemy odprowadzania gazów anestetycznych (AGSS) według PN-EN ISO 7396-2, skoordynowane z wentylacją sal operacyjnych.
Skrzynki zaworowe i punkty poboru
Strefowe skrzynki zaworowo-kontrolne dla oddziałów, bloków operacyjnych i sal intensywnej terapii, punkty poboru w panelach nadłóżkowych, kolumnach i ścianach, z gniazdami specyficznymi dla każdego gazu.
Sygnalizacja alarmowa
Alarmy eksploatacyjne i awaryjne eksploatacyjne dla służb technicznych oraz awaryjne alarmy kliniczne dla personelu medycznego i technicznego, z kontrolą ciśnienia w strefach i przekazaniem sygnałów do systemu nadzoru budynku.
Co zawiera dokumentacja
Dokumentacja prowadzi od założeń medycznych do montażu i odbioru. Zakres ustalamy z inwestorem i technologiem medycznym.
- opis techniczny z założeniami: liczba i rodzaj punktów poboru, przepływy projektowe, współczynniki jednoczesności
- obliczenia przepływów i spadków ciśnienia z doborem średnic dla każdego gazu
- dobór źródeł zasilania: zbiornika tlenu, rozprężalni butlowych, sprężarkowni i pompowni próżni
- schematy ideowe instalacji każdego gazu z podziałem na strefy
- rzuty instalacji z lokalizacją skrzynek zaworowych i punktów poboru
- schemat sygnalizacji alarmowej z wykazem sygnałów
- wytyczne dla branży elektrycznej, wentylacyjnej, budowlanej i konstrukcyjnej
- program prób i badań przed przekazaniem instalacji do użytkowania
- plan etapowania robót i przełączeń dla modernizacji w czynnym obiekcie
- zestawienie materiałów i urządzeń
Na co zwracamy uwagę w projekcie gazów medycznych
W instalacji gazów medycznych błąd projektowy dotyka pacjenta bezpośrednio. Dlatego te kwestie rozstrzygamy, zanim powstanie pierwszy rysunek wykonawczy.
Ciągłość zasilania
Układy zasilania gazów projektujemy ze źródłem podstawowym, wtórnym i rezerwowym, z przełączaniem między nimi i sygnalizacją, a pompownie próżni i sprężarkownie z rezerwą urządzeń. Sprawdzamy scenariusze awarii: brak dostawy ciekłego tlenu, awarię sprężarki lub pompy próżniowej, zanik zasilania elektrycznego.
Przepustowość przy dużych poborach tlenu
Tlenoterapia wysokoprzepływowa i respiratory potrafią wielokrotnie zwiększyć pobór tlenu na oddziale. Weryfikujemy średnice sieci, wydajność parownic i rezerwę źródeł dla scenariusza, w którym wiele stanowisk pracuje jednocześnie.
Strefowanie i odcinanie
Skrzynki zaworowe rozmieszczamy tak, by odcięcie jednej strefy w razie awarii lub prac nie wyłączało sąsiednich. Lokalizujemy je w miejscach widocznych i łatwo dostępnych dla personelu oddziału, z jednoznacznym opisem obsługiwanej strefy.
Modernizacja czynnego oddziału
Roboty dzielimy na fazy uzgodnione z dyrekcją i personelem. Dla każdej fazy projekt wskazuje zasilanie tymczasowe, miejsca i kolejność włączeń do istniejącej sieci oraz próby nowej części przed podaniem gazu do pacjentów.
Bezpieczeństwo tlenowe
Przewidujemy rury miedziane przeznaczone do gazów medycznych (PN-EN 13348), łączone lutowaniem twardym w osłonie gazu obojętnego, oraz armaturę przystosowaną do tlenu. Pomieszczenia źródeł gazów projektujemy z wentylacją i z uwzględnieniem wymagań dostawcy gazu.
Próby i odbiór
Projekt zawiera program badań: szczelność, sprawdzenie braku zamiany połączeń między gazami, identyfikację gazu w każdym punkcie poboru, czystość, przepływy i ciśnienia oraz działanie sygnalizacji alarmowej.
Normy i przepisy
Najważniejsze dokumenty dla zakresu „Gazy medyczne”, według stanu na dzień aktualizacji strony.
-
PN-EN ISO 7396-1
Systemy rurociągowe do gazów medycznych. Część 1: sprężone gazy medyczne i próżnia
-
PN-EN ISO 7396-2
Systemy rurociągowe do gazów medycznych. Część 2: systemy usuwania gazów anestetycznych (AGSS)
-
PN-EN ISO 9170-1
Punkty poboru do rurociągowych systemów sprężonych gazów medycznych i próżni
-
PN-EN 13348
Rury miedziane okrągłe bez szwu do gazów medycznych lub próżni
-
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (t.j. Dz.U. 2022 poz. 402)
Wymagania dla pomieszczeń, wentylacji i instalacji w podmiotach leczniczych
-
Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT)
Wymagania budowlane, przeciwpożarowe, higieniczne i energetyczne. WT z 2002 r. uznane za uchylone od 21.09.2026; przez 18 miesięcy od 20.09.2026 projekt można sporządzić według nich po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego).
Typy obiektów
Instalacje gazów medycznych projektujemy dla podmiotów leczniczych: od przychodni z kilkoma punktami poboru po oddziały szpitalne i bloki operacyjne.
Przykłady z naszej praktyki
- SP ZOZ w Brzesku — oddział infekcyjny — modernizacja na potrzeby oddziału infekcyjnego przeznaczonego do hospitalizacji osób z podejrzeniem zakażenia SARS-CoV-2
- Szpital Dziecięcy przy ul. Niekłańskiej — oddział neurologii — modernizacja na potrzeby oddziału neurologii
FAQ
Pytania o projekt instalacji gazów medycznych
Jakie przepisy i normy obowiązują przy projektowaniu instalacji gazów medycznych?
Podstawową normą jest PN-EN ISO 7396-1 dla sprężonych gazów medycznych i próżni oraz PN-EN ISO 7396-2 dla odprowadzania gazów anestetycznych. Punkty poboru opisuje PN-EN ISO 9170-1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (t.j. Dz.U. 2022 poz. 402), w § 39 określa wentylację sal operacyjnych i innych pomieszczeń, w których podtlenek azotu stosuje się do znieczulenia: nawiew górą, wyciąg w 20% górą i w 80% dołem oraz nadciśnienie w stosunku do korytarza.
Czy można zmodernizować instalację gazów medycznych bez zamykania oddziału?
Zwykle tak, jeśli roboty zaplanuje się etapami już w projekcie. Projekt wskazuje kolejność faz, zasilanie tymczasowe stanowisk, miejsca włączeń do istniejącej sieci i krótkie, uzgodnione z personelem okna przełączeń. Każdą nową część instalacji bada się przed podaniem gazu do pacjentów.
Jakie ciśnienie ma powietrze medyczne w instalacji?
Powietrze medyczne do oddychania rozprowadza się typowo pod nadciśnieniem ok. 4 bar (400 kPa). Powietrze do napędu narzędzi chirurgicznych jest odrębną instalacją o wyższym ciśnieniu, dobranym do wymagań zasilanych narzędzi. Wartości projektowe przyjmujemy według PN-EN ISO 7396-1 i wymagań urządzeń medycznych, które będą zasilane z instalacji.
Czy projekt obejmuje zbiornik ciekłego tlenu?
Projektujemy lokalizację źródeł tlenu, ich połączenie z siecią szpitalną, źródła wtórne i rezerwowe oraz sygnalizację. Zbiornik ciekłego tlenu często dostarcza dostawca gazu, który określa wymagania dotyczące fundamentu, odległości bezpieczeństwa i dojazdu autocysterny. Te wymagania włączamy do projektu.
Ile kosztuje projekt instalacji gazów medycznych?
Cena zależy od liczby gazów i punktów poboru, od tego, czy projekt obejmuje źródła zasilania, oraz od złożoności etapowania w czynnym obiekcie. Wycenę przygotowujemy bezpłatnie na podstawie rzutów i programu medycznego.
Jakie dane są potrzebne do projektu gazów medycznych?
Program funkcjonalno-użytkowy lub technologia medyczna: liczba łóżek i stanowisk, rodzaje gazów na każdym stanowisku, rozmieszczenie paneli nadłóżkowych i kolumn. W obiektach istniejących dodatkowo inwentaryzacja źródeł, sieci i skrzynek zaworowych. Brakujące założenia ustalamy z technologiem medycznym i użytkownikiem.
Zapytanie ofertowe
Opisz inwestycję — przygotujemy wycenę projektu.
Wystarczy rzut lub koncepcja architektoniczna, lokalizacja obiektu i oczekiwany zakres opracowania (projekt budowlany z projektem technicznym, projekt wykonawczy, nadzór autorski). Wycena jest bezpłatna.