Najważniejsze w skrócie

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: WT 2002), ma w ISAP status „uznany za uchylony” z datą 21 września 2026 r.
  • Do 12 października 2026 r. nie ogłoszono nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla budynków. Projekt jest w toku prac legislacyjnych.
  • Art. 102a Prawa budowlanego pozwala przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. sporządzić projekt zagospodarowania działki lub terenu (PZT) albo projekt architektoniczno-budowlany (PAB) według przepisów obowiązujących do 19 września 2026 r. Warunkiem jest oświadczenie inwestora złożone organowi.
  • Jeżeli inwestor złoży oświadczenie, projekt techniczny (PT), w tym projekty instalacji, sporządza się według tych samych przepisów.
  • Art. 102b obejmuje budowę i roboty, które nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Art. 102c dotyczy utrzymania i użytkowania budynków mieszkalnych.
  • Wybór przepisów warto podjąć na początku projektu, najpóźniej przed złożeniem wniosku, i zapisać go w umowie z projektantem.

Stan prawny na 12 października 2026 r. Artykuł opiera się na tekstach aktów ogłoszonych w Dzienniku Ustaw oraz na danych ISAP z tego dnia. Po ogłoszeniu nowych warunków technicznych część wniosków może wymagać aktualizacji. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.

Co się stało z warunkami technicznymi z 2002 r.

WT 2002 przestały obowiązywać, ponieważ upłynął termin ich utrzymania w mocy wynikający z przepisów przejściowych ustawy z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz.U. 2019 poz. 1696, ze zmianami). Art. 66 tej ustawy, w brzmieniu nadanym w 2024 r., utrzymał dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane m.in. na podstawie art. 7 ust. 2 Prawa budowlanego najdłużej przez 84 miesiące od jej wejścia w życie, czyli od 20 września 2019 r. ISAP podaje dla WT 2002 status „uznany za uchylony” i datę uchylenia 21 września 2026 r. Ten sam status i tę samą datę ma rozporządzenie z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.

Dla projektanta instalacji to istotna zmiana. WT 2002 zawierały wymagania wprost dotyczące instalacji: dział IV „Wyposażenie techniczne budynków” (m.in. instalacje wodociągowe, kanalizacyjne, ogrzewcze, wentylacyjne i klimatyzacyjne oraz gazowe) i dział X „Oszczędność energii i izolacyjność cieplna” wraz z wymaganiami z załącznika nr 2. Załącznik nr 1 zawierał wykaz Polskich Norm powołanych w rozporządzeniu, w większości z oznaczeniem wydania.

Ustawa wprowadzająca okres przejściowy odsyła do przepisów wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego „obowiązujących do dnia 19 września 2026 r.”. W praktyce chodzi o ostatnie brzmienie WT 2002 (tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225, z późniejszymi zmianami).

Art. 102a–102c Prawa budowlanego: co dokładnie przewidują

Przepisy przejściowe dodała ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 1161). Ustawę ogłoszono 1 września 2026 r. Nowy rozdział 10a „Przepisy epizodyczne” wszedł w życie następnego dnia, czyli 2 września 2026 r., a pozostałe przepisy ustawy po 30 dniach od ogłoszenia (2 października 2026 r.).

Kluczowe zdanie art. 102a ust. 1 brzmi: „W okresie 18 miesięcy od dnia 20 września 2026 r. projekt zagospodarowania działki lub terenu lub projekt architektoniczno-budowlany, może zostać sporządzony zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1, obowiązującymi do dnia 19 września 2026 r.” Dotyczy to projektu dołączanego do wniosku o pozwolenie na budowę, wniosku o odrębną decyzję zatwierdzającą PZT lub PAB oraz zgłoszenia budowy, „po złożeniu organowi prowadzącemu postępowanie oświadczenia inwestora o stosowaniu tych przepisów”.

Przepis Czego dotyczy Warunek Skutek
art. 102a ust. 1 PZT lub PAB do wniosku o pozwolenie na budowę, wniosku o odrębną decyzję zatwierdzającą PZT/PAB lub zgłoszenia budowy oświadczenie inwestora złożone organowi projekt według przepisów obowiązujących do 19.09.2026
art. 102a ust. 2 projekt techniczny złożone oświadczenie z ust. 1 PT według tych samych przepisów
art. 102a ust. 3 dokumenty legalizacyjne (art. 48b ust. 2 i 3) i obowiązek z art. 51 ust. 1 pkt 3 jak w ust. 1 stosuje się ust. 1
art. 102a ust. 4 decyzje administracyjne dotyczące całego zamierzenia budowlanego złożone oświadczenie dotychczasowe przepisy dla tych decyzji
art. 102b budowa z art. 29 ust. 2 i roboty z art. 29 ust. 4 (bez pozwolenia i bez zgłoszenia) przepis nie przewiduje oświadczenia inwestor może stosować dotychczasowe przepisy
art. 102c utrzymywanie i użytkowanie budynków mieszkalnych brak dopuszczalne według przepisów obowiązujących do 19.09.2026

Okres 18 miesięcy liczony od 20 września 2026 r. kończy się w marcu 2028 r. Dokładny dzień końcowy dla konkretnego wniosku warto potwierdzić z prawnikiem.

Dwa scenariusze dla projektu instalacji

Inwestor wybiera między projektem według dotychczasowych WT, co wymaga oświadczenia, a projektem według nowych przepisów, których na 12 października 2026 r. nie ogłoszono. Ten wybór przesądza o podstawie wymagań dla wszystkich branż, także dla instalacji.

Kryterium Z oświadczeniem (art. 102a) Bez oświadczenia
Podstawa wymagań technicznych WT 2002 w brzmieniu obowiązującym do 19.09.2026 rozporządzenie wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 PB; na 12.10.2026 nieogłoszone
Przewidywalność wymagań znany tekst, znane normy przywołane w załączniku nr 1 brak ogłoszonego tekstu; status projektu do oceny prawnej
Projekt techniczny instalacji ta sama podstawa co PAB (art. 102a ust. 2) przepisy obowiązujące w dacie sporządzenia; do oceny prawnej
Termin wniosek lub zgłoszenie w okresie 18 miesięcy brak terminu wynikającego z art. 102a
Kiedy rozważyć projekt w toku, wniosek planowany przed publikacją nowych WT po ogłoszeniu nowych WT, gdy projekt jest na wczesnym etapie

Nie przesądzamy, jak organy ocenią projekt złożony bez oświadczenia w okresie, w którym nowe warunki techniczne nie obowiązują. To kwestia do indywidualnej analizy prawnej.

Co oświadczenie oznacza dla projektu instalacji HVAC i sanitarnych

Po złożeniu oświadczenia całe opracowanie, od PAB po projekt techniczny instalacji, musi trzymać się WT 2002. To wynika wprost z art. 102a ust. 2. Ogólny wymóg spójności zawiera art. 34 ust. 3c Prawa budowlanego, zgodnie z którym projekt techniczny musi być zgodny z PZT i PAB. Projektant odpowiada też za koordynację opracowań branżowych i zgodność PT z PZT i PAB (art. 20 ust. 1 pkt 1aa).

W projekcie instalacji przekłada się to na kilka konkretnych decyzji:

  • Wymagania energetyczne. Charakterystyka energetyczna jest częścią projektu technicznego (art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b). Wskaźniki EP i parametry przegród wykazuje się według wymagań WT 2002. Dobór źródeł ciepła, pomp ciepła i central wentylacyjnych musi być z nimi spójny.
  • Normy przywołane w WT 2002. Załącznik nr 1 odsyła w większości do konkretnych wydań norm, a część z nich jest dziś wycofana. Przykładem jest PN-B-01706:1992 dotycząca projektowania instalacji wodociągowych, wycofana przez PKN. W projekcie prowadzonym na podstawie art. 102a te przywołania pozostają punktem odniesienia. Aktualne normy, np. PN-EN 806-3 przy wymiarowaniu przewodów wodociągowych czy PN-EN 12831-1 przy obciążeniu cieplnym, stosuje się jako zasady wiedzy technicznej. Przyjęte wydania warto wymienić w opisie technicznym.
  • Zakres projektu budowlanego. Rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego nadal odsyła w § 20 ust. 1 pkt 11 do § 135 ust. 7–10 i § 147 ust. 5–7 WT 2002 (analiza technicznych i ekonomicznych możliwości automatycznej regulacji temperatury w poszczególnych pomieszczeniach lub strefie). W projekcie z oświadczeniem to odesłanie pozostaje spójne.
  • Uzgodnienia. Uzgodnienia, np. pod względem ochrony przeciwpożarowej, dotyczą rozwiązań opartych na tych samych przepisach. Zmiana w projekcie technicznym dotycząca rozwiązań, które podlegały uzgodnieniom, wymaga ponownego ich uzyskania (art. 36b ust. 1).

Harmonogram: okno 18 miesięcy i ryzyko zmian w trakcie projektu

Największe ryzyko dotyczy projektu, który powstaje według WT 2002, a wniosek trafia do organu po upływie okresu przejściowego. Wtedy art. 102a nie ma zastosowania i projekt wymaga dostosowania do nowych przepisów, co oznacza dodatkowy czas i koszt dla wszystkich branż.

Na co zwracamy uwagę przy planowaniu prac:

  • Kolejność decyzji. Wybór przepisów najlepiej podjąć przed rozpoczęciem PAB, a nie dopiero przy składaniu wniosku. Bilanse powietrza, moce źródeł i trasy pionów zależą od przyjętych wymagań.
  • Projekt techniczny po pozwoleniu. W dużych inwestycjach PT instalacji powstaje często po uzyskaniu pozwolenia. W naszej ocenie art. 102a ust. 2 wiąże podstawę PT ze złożonym oświadczeniem, a nie z datą sporządzenia PT. Tę interpretację warto potwierdzić przy konkretnej inwestycji.
  • Zmiany pozwolenia i etapowanie. Art. 102a ust. 4 obejmuje decyzje dotyczące całego zamierzenia budowlanego. Ma to znaczenie przy inwestycjach etapowanych i przy zmianie pozwolenia na budowę. Zakres tego przepisu należy ocenić z prawnikiem.
  • Modernizacje w czynnych budynkach. Przebudowa budynku bez ingerencji w przegrody zewnętrzne i elementy konstrukcyjne często mieści się w art. 29 ust. 4 i wtedy dotyczy jej art. 102b. Przepisy nie wymieniają wprost robót na zgłoszenie z art. 29 ust. 3, np. instalowania instalacji gazowych w użytkowanym budynku. Takie przypadki wymagają indywidualnej oceny.

Co sprawdzić w umowie z projektantem

Umowa powinna wskazywać, według których przepisów powstaje projekt i co się dzieje, gdy ta podstawa się zmieni. Bez takiego zapisu spór o koszt przeprojektowania jest tylko kwestią czasu.

Zapis w umowie Dlaczego jest ważny
Podstawa prawna projektu (WT 2002 na podstawie art. 102a albo nowe WT) przesądza o wymaganiach dla wszystkich branż
Kto przygotowuje treść oświadczenia inwestora i kiedy oświadczenie składa inwestor, ale jego zakres powinien odpowiadać projektowi
Planowana data złożenia wniosku lub zgłoszenia kontrola, czy wniosek zmieści się w okresie 18 miesięcy
Zasady i wynagrodzenie za dostosowanie projektu do nowych WT ochrona obu stron przy zmianie decyzji inwestora lub opóźnieniu
Zakres i termin projektu technicznego instalacji inwestor musi zapewnić PT i przekazać go kierownikowi budowy przed rozpoczęciem robót (art. 42 ust. 1 pkt 1 i 4)
Wykaz norm i ich wydań przyjętych w projekcie jednoznaczna podstawa obliczeń i odbiorów
Koordynacja międzybranżowa odpowiedzialność za spójność PAB i PT
Nadzór autorski i tryb zmian zmiany w trakcie budowy muszą pozostać w tym samym reżimie przepisów

Zakres usług na etapie budowy opisujemy na stronie o nadzorze autorskim nad instalacjami.

Jak monitorować publikację nowych warunków technicznych

Nowe warunki techniczne zaczną obowiązywać dopiero po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Do tego czasu nie należy projektować według wersji projektu rozporządzenia, bo jej treść może się zmienić.

Praktyczne źródła:

  • ISAP i Dziennik Ustaw. Wyszukiwanie aktów z hasłem „warunków technicznych” w roku 2026. Na 12 października 2026 r. w bazie nie ma nowego rozporządzenia dla budynków.
  • Rządowe Centrum Legislacji. Projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych ma numer 12412604 i status „otwarty”. Ostatnim etapem z odnotowaną aktualizacją jest notyfikacja.

Po ogłoszeniu rozporządzenia trzeba sprawdzić trzy rzeczy: datę wejścia w życie, ewentualne przepisy przejściowe w samym rozporządzeniu oraz ich relację do art. 102a Prawa budowlanego. Ten artykuł zaktualizujemy po publikacji.

Co projekt zapowiada dla instalacji: dwa przykłady

Projekt nie jest obowiązującym prawem i jego treść może się zmienić, ale wersja przekazana do notyfikacji (projekt z 6 sierpnia 2026 r., zamieszczony w serwisie RCL 10 sierpnia 2026 r.) pokazuje kierunek zmian, który warto znać przy planowaniu harmonogramu.

Zagadnienie WT 2002 (stosowane w okresie przejściowym) Projekt nowych WT (wersja notyfikowana)
Odzysk ciepła w wentylacji mechanicznej ogólnej nawiewno-wywiewnej i klimatyzacji komfortowej od 500 m³/h, sprawność temperaturowa co najmniej 50% albo recyrkulacja, gdy jest dopuszczalna (§ 151 ust. 1) od 250 m³/h, sprawność temperaturowa co najmniej 73% (rekuperatory, rurki ciepła, regeneratory obrotowe) lub 68% (urządzenia z czynnikiem pośrednim); wyjątek dla instalacji używanych krócej niż 1000 godzin w roku (§ 150 ust. 1 i 5)
Lokalizacja pompy ciepła brak przepisu o odległości od granicy działki zewnętrzna część instalacji pompy ciepła co najmniej 3 m od granicy działki budowlanej (§ 138)

Jeżeli inwestor wybierze projekt według nowych przepisów, te wymagania wpłyną na dobór central, miejsce na urządzenia i lokalizację jednostek zewnętrznych już na etapie koncepcji.

Wnioski dla inwestora i projektanta instalacji

Okres przejściowy daje przewidywalność, ale tylko przy świadomej decyzji podjętej na początku projektu. Projekty instalacji wentylacji, klimatyzacji i VRF oraz instalacji wod-kan i ppoż. powinny od pierwszego szkicu opierać się na tych samych przepisach co PAB. Jeżeli inwestycja ma długi horyzont, warto przyjąć w harmonogramie bufor przed końcem okresu 18 miesięcy.

Jeśli przygotowujesz wniosek o pozwolenie na budowę albo masz projekt instalacji w toku, ustal teraz podstawę prawną i zapisz ją w umowie. Projektujemy instalacje HVAC i sanitarne na etapie PAB, projektu technicznego i wykonawczego. Opisz inwestycję i planowany termin złożenia wniosku, a bezpłatną wycenę przygotujemy.